ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Τι θα μπορούσε να κάνει μια δημοτική αρχή.

Η εμπειρία οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τα προβλήματα στο χώρο της παιδείας δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν χωρίς την ουσιαστική παρέμβαση και τον ενεργό ρόλο των δυνάμεων της τοπικής κοινωνίας και ιδιαίτερα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Υπάρχει σχέση αλληλεξάρτησης μετά και τα τελευταία νομοθετήματα. Η τοπική αυτοδιοίκηση: α. διαθέτει πόρους για τη συντήρηση την υλικοτεχνική και κτιριακή υποδομή, β. στηρίζει τις σχολικές μονάδες με χρήματα για τις λειτουργικές δαπάνες, γ. προτείνει αναβαθμίσεις, υποβαθμίσεις, κατασκευές σχολικών μονάδων, δ. αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και προγράμματα.

Το ερώτημα βέβαια που προκύπτει είναι αν μπορεί και μέχρι ποιο σημείο να έχει ουσιαστικό ρόλο για τα θέματα παιδείας η τοπική αυτοδιοίκηση; Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα παραμένει συγκεντρωτικό (όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται από το υπουργείο παιδείας) και τα τελευταία χρόνια η χρηματοδότηση των ΟΤΑ μειώνεται αργά αλλά σταθερά κάθε χρόνο……

Σε αυτό το πλαίσιο διατυπώνουμε κάποιες ιδέες για το ρόλο και τις ευθύνες της τοπικής αυτοδιοίκησης, εστιάζοντας σε πρακτικές προτάσεις τις οποίες θα μπορούσε να έχει μια δημοτική κίνηση στο πρόγραμμα της και να δεσμευτεί γι’ αυτές, θεωρώντας αυθαίρετα ότι γενική παραδοχή και αδιαπραγμάτευτη θέση, για όσους ασχολούνται με την τοπική αυτοδιοίκηση, είναι ότι οι πολιτικές που διαμορφώνονται πρέπει να είναι στην κατεύθυνση ώστε να μην μεγαλώνουν οι εκπαιδευτικές ανισότητες.

1. Δημοτική επιτροπή παιδείας: Βασική προϋπόθεση για μια νέα αντίληψη αντιμετώπισης των εκπαιδευτικών θεμάτων είναι η αναβάθμιση και η ενίσχυση του ρόλου της ΔΕΠ .

 Πάντα με σεβασμό στους διακριτούς ρόλους που υπάρχουν και στην εκπαίδευση και στην ΤΑ.

Σήμερα οι επιτροπές παιδείας κινούνται στα όρια της τυπικής λειτουργίας με αποσπασματικό και επιφανειακό τρόπο στη διαχείριση θεμάτων. Παράλληλα έχουν προκύψει με τον «Καλλικράτη» και οι ενιαίες σχολικές επιτροπές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας. Οι ασάφειες στο νομικό πλαίσιο έδωσαν την ευκαιρία σε πολλούς δημάρχους να παρακάμψουν σε πολλές περιπτώσεις τις ΔΕΠ οι οποίες συγκροτούνται από εκπροσώπους που έχουν σχέση με την παιδεία και να δώσουν ρόλους στις σχολικές επιτροπές οι οποίες διορίζονται από τον δήμαρχο.

Αποτέλεσμα αυτής της τακτικής ήταν η διαφορετική εκπαιδευτική πολιτική και η διαφορετική αντιμετώπιση ίδιων θεμάτων και οι νέες «πελατειακές» σχέσεις. Επομένως αυτονόητο για μια δημοτική κίνηση είναι να δεσμευτεί σε ένα τέτοιο μοντέλο λειτουργίας με ένα κέντρο αποφάσεων,  κοινή εκπαιδευτική πολιτική και δέσμευση ότι οι αποφάσεις της ΔΕΠ θα είναι δεσμευτικές γι΄ αυτήν.

2. Δημόσια δέσμευση για άμεση καταβολή στις σχολικές μονάδες, άμεσα και χωρίς περικοπές όλων των χρημάτων που έρχονται από την κεντρική κυβέρνηση.

3. Δημόσια δέσμευση για διάθεση όλων των κονδυλίων τα οποία προορίζονται για συντήρηση σχολικών κτιρίων στις σχολικές μονάδες.

4. Απόλυτη διαφάνεια σε κάθε οικονομική διαχείριση. Πρόβλεψη για ειδικό χώρο στην ιστοσελίδα του Δήμου όπου θα υπάρχουν σε κοινή θέα τα ποσά που δίνονται σε κάθε σχολείο για λειτουργικές δαπάνες και για επισκευές.

5.  Δημιουργία δικτύου με συνεργασία σχολείων κοινωνικών υπηρεσιών για στήριξη οικογενειών οι οποίες αντιμετωπίζουν  δυσκολίες.

6. Δημιουργία τμήματος τεχνικής υποστήριξης σχολικής μονάδας για την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων συντήρησης των σχολικών κτιρίων. Ένα μικρό και ευέλικτο συνεργείο που θα ασχολείται με τα καθημερινά προβλήματα των σχολείων είναι ίσως το πιο απλό που θα μπορούσε να σκεφτεί μια δημοτική αρχή.

7. Ανοικτές σχολικές αυλές με διαμόρφωση νησίδων πρασίνου ώστε να συμβάλλουν στην βελτίωση του μικροκλίματος της γειτονιάς αλλά θα δώσουν διέξοδο στα παιδιά για να παίξουν.

8. Ανοικτό σχολείο στην κοινωνία: Δράσεις συνεργασίας σχολείων και τοπικής αυτοδιοίκησης, αξιοποιώντας τις υπηρεσίες των Δήμων όπως περιβαλλοντική εκπαίδευση, επιμόρφωση γονέων, την εκμάθηση των ελληνικών στους μετανάστες κ.λπ.

9. Σχεδιασμός επιμορφωτικών προγραμμάτων για τους γονείς.

Nα σχεδιαστούν και να υλοποιηθούν επιμορφωτικά προγράμματα για γονείς και επίσης να δημιουργηθούν υποδομές στήριξης και συμβουλευτικής γονέων και μαθητών μέσω της Τ.Α.

Πολλές από τις παραπάνω προτάσεις μπορούν να υλοποιηθούν χωρίς οικονομικό κόστος, απλά χρειάζεται κοινός νους, πολιτική βούληση και αξιοποίηση του υπάρχοντος προσωπικού των δήμων. Κάποιες άλλες χρειάζονται χρόνο και σχέδιο και κάποιες συζήτηση της ΚΕΔΕ με την κεντρική κυβέρνηση.

Τα παραπάνω αποτελούν μια πρώτη καταγραφή. Σίγουρα υπάρχουν και άλλοι τομείς όπου η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να δραστηριοποιηθεί προκειμένου να αναπτυχθεί μια θετική δυναμική και δημιουργική σχέση εκπαίδευσης και τοπικής αυτοδιοίκησης με πολλά οφέλη τόσο για την εκπαιδευτική όσο και για την τοπική κοινότητα.

Το σίγουρο είναι ότι στη δύσκολη εποχή που ζούμε , η προσπάθεια μας για την προαγωγή της εκπαίδευσης και της Παιδείας δεν μπορεί να είναι μονομερής, αποσπασματική χωρίς αρχές και κανόνες.

Η Τ.Α θα πρέπει να στελεχωθεί με υπεύθυνο εξειδικευμένο προσωπικό που θα επιμορφώνεται τακτικά και θα δίνει λύσεις και κατευθύνσεις καθώς θα χαράξει και μια υπεύθυνη πορεία στις σχολικές μονάδες και γενικότερα στην Παιδεία μας.

ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ  ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΚΑΙ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΑΜΟΥ 

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ 

ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

(Οι προτάσεις αυτές αποτελούν μέρος της ομιλίας   της  συναδέλφου Μαρία Στρατάκη στο τελευταίο συνέδριο του Ι.Α.Κ.Ε με θέμα Τοπική Αυτοδιοίκηση και Εκπαίδευση)